Co korzystniejsze, umowa o pracę czy umowa cywilnoprawna ?

sxc.hu

Poszukując nowej pracy zastanawiamy się często jaką formę świadczenia pracy zaproponuje nam potencjalny pracodawca; czy będzie to klasyczna umowa o prace, czy też umowa cywilnoprawna (umowa zlecenia, umowa o dzieło). Obydwie formy mają swoje wady i zalety, a wybór określonej zależy od tego czego oczekujemy. Decyzji tej najlepiej dokonać wspólnie z przyszłym pracodawcą wybierając wspólnie taką formę wykonywania pracy, która będzie dla obydwu stron najkorzystniejsza.

Zasadnicza różnica między tymi umowami polega na odmiennym ukształtowaniu warunków organizacyjnych współpracy oraz praw i obowiązków stron.
Umowa o pracę jest najbardziej znaną i najczęściej stosowaną formą zatrudniania, uregulowana jest przepisami Kodeksu pracy, zgodnie z którym przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca – do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem. Przy czym zatrudnienie w wyżej wymienionych warunkach jest zatrudnieniem na podstawie stosunku pracy, bez względu na nazwę zawartej przez strony umowy. Co to wszystko dla nas oznacza?
Przede wszystkim samodzielnym pracownikiem może być wyłącznie osoba fizyczna, która ukończyła 18 lat.
W wyjątkowych sytuacjach w celu przyuczenia zawodowego lub przy wykonywaniu lekkich prac możliwe jest zatrudnienie młodocianego w wieku 16 – 18 lat (za zgodą rodziców, lub opiekunów prawnych). W przypadku umowy o pracę zawsze istnieje duża zależność pracownika od pracodawcy (pracownik jest w tym przypadku podporządkowany pracodawcy), czyli ma obowiązek ścisłego wykonywania poleceń pracodawcy w oznaczonym czasie i miejscu pod stałym jego nadzorem. Pracę w ramach takiej umowy pracownik musi wykonywać osobiście, a więc nie można jej powierzyć do wykonania innej osobie. Umowa ta zawsze jest odpłatna, a osoba wykonująca umowę o pracę zawsze podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu. Minimalna wysokość wynagrodzenia, jego forma, częstotliwość wypłaty oraz zasady ochrony przed potrąceniami są ściśle określone przepisami prawa pracy, pracownik ma prawo do tzw. świadczeń gwarancyjnych (za czas przestoju, za urlop wypoczynkowy, za czas choroby), a podstawowa część wynagrodzenia w umowie o pracę powinna być wypłacana co miesiąc. Szczegółowo jest także określony tryb zawierania, oraz terminy i tryb wypowiedzenia umowy o pracę .
Inną formą świadczenia pracy są umowy cywilnoprawne. Najczęściej stosowaną umową, spośród umów przewidzianych w kodeksie cywilnym – stanowiącą podstawę świadczenia pracy i wykonywania usług na rzecz innych podmiotów jest umowa zlecenie. Umowa zlecenie jest umową starannego działania. Przyjmujący zlecenie zobowiązuje się wykonać lub wykonywać określone czynności dla dającego zlecenie. Umowę zlecenia od umowy o pracę odróżnia to, że nie stwarza ona między stronami stosunku zależności. Zleceniobiorca sam organizuje sobie pracę, czyli sam decyduje o tym kiedy i w jaki sposób zlecenie ma być wykonane. Zleceniobiorcą może być zarówno osoba fizyczna, jak i prawna. Osoba fizyczna powinna być co do zasady pełnoletnia, jednak często (zwłaszcza w okresie wakacyjnym) za zgodą rodziców (opiekunów) możliwe jest zatrudnienie na podstawie umowy zlecenia osób w wieku 13–18 lat. Do umowy zlecenia nie mają zastosowania przepisy o podporządkowaniu się poleceniom pracodawcy, regulaminach, urlopach, terminie i sposobach wypłaty wynagrodzenia itp. Podstawowym obowiązkiem zleceniobiorcy jest wykonanie zlecenia, do którego się zobowiązał. Zaletą tego stosunku jest duża elastyczność w ustalaniu wzajemnych praw i obowiązków (strony umowy są tu na równorzędnej pozycji), łatwość rozwiązania umowy przez każdą ze stron, możliwość powierzenia wykonania zlecenia innej osobie w przypadku np. naszej choroby. Wadą ich jest to, że nie gwarantują one osobie świadczącej pracę tzw. uprawnień pracowniczych: wynagrodzenia oraz zasiłku w czasie choroby, urlopu, przestoju w pracy itd; osoba wykonująca zlecenie może podlegać obowiązkowi ubezpieczenia społecznego tylko w przypadku wyraźnie określonych przez przepisy dotyczące ubezpieczeń społecznych, może to być także umowa nieodpłatna, nie ma bowiem ustawowego określenia minimalnych świadczeń stron, brak jest też określenia częstotliwości wypłaty, która może być dokonana jednorazowo po zakończeniu pracy. Kolejną umową z rodzaju umów cywilnoprawnych jest umowa o dzieło, która jest umową rezultatu. Oznacza to, że przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający do wypłaty wynagrodzenia. Przedmiotem takiej umowy może być stworzenie czegoś (zbudowanie domu, namalowanie obrazu), naprawa, remont, konserwacja, itp. W przypadku umowy o dzieło wynagrodzenie przysługuje za osiągnięty rezultat (wykonane dzieło), a nie za samo świadczenie pracy, a więc zapłatę otrzymujemy dopiero po wykonaniu dzieła. Jeżeli nie wynika to z umowy przyjmujący zamówienie, nie musi wykonywać dzieła osobiście. Umowa o dzieło zawarta może być zarówno z osobą fizyczną jak i osoba prawną.
W przypadku umów cywilnoprawnych strony zawierające umowę są związane nie tylko postanowieniami umowy, lecz również przepisami kodeksu cywilnego. Pamiętać jednak należy o tym, że kodeks pracy wyraźnie zakazuje zastępowania umowy o pracę umową cywilnoprawną przy zachowaniu dotychczasowych warunków wykonywania pracy. Często umowy cywilnoprawne zawierane są więc niejako „ przy okazji „ jako dodatkowe źródło dochodu, a nie jako główna forma zatrudnienia .
Warto więc, rozważyć wszystkie wady i zalety tych wszystkich rodzajów umów, a zawierając kolejną zastanowić się na czym bardziej nam zależy, czy na większej elastyczności naszego czasu pracy kosztem pakietu socjalnego (co wcale nie musi oznaczać niższego wynagrodzenia), czy też godzimy się na podległość służbową i sztywne ramy czasu pracy w zamian za świadczenia przysługujące pracownikom zatrudnionym na umowę o pracę . A może wybrać jeszcze inną drogę
i samemu zostać własnym szefem zakładając działalność gospodarczą ?

Shortlink:

Posted by on 20 May 2011. Filed under Z księgowością na ty. You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0. You can leave a response or trackback to this entry

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>